İşe başlamadan önce yürütülen sağlık değerlendirmesinde temel amaç, çalışanın genel sağlık durumunun ve yapacağı işle bağlantılı olarak gerekli görülen sağlık kontrollerinin değerlendirilmesidir. Bu nedenle süreç yalnızca bir belgenin hazırlanmasından ibaret değildir. Yapılacak işin niteliğine göre muayene ve tetkik gereksinimleri değişebilir. Orhan OSGB hizmet sayfasında PA akciğer grafisi, odyometri, göz muayenesi, solunum fonksiyon testi, kan tetkikleri ve portör muayenesi hizmet kapsamında belirtilmektedir.
Orhan OSGB tarafından açıklanan işe giriş sağlık raporu süreci kapsamında çalışan Orhan OSGB’ye başvurur ve gerekli sağlık değerlendirmeleri yürütülür. Hangi tetkiklerin gerekli olduğu çalışanın yapacağı işin niteliğine göre değişebildiğinden, her çalışan için değişmez bir test listesinden söz etmek doğru değildir. Hizmet sayfasında gerekli muayene ve tetkiklerin ardından değerlendirme ve raporlama aşamalarına geçildiği belirtilmektedir.
Süreç hangi aşamalardan oluşur?
İşe giriş değerlendirmesinde izlenen yol, çalışanın yapacağı iş ile gerekli sağlık kontrolleri arasında bağlantı kurulmasıyla başlar. Orhan OSGB’nin verdiği bilgiye göre genel sağlık durumunun değerlendirilmesi amacıyla gerekli muayene ve tetkikler yapılır. Bu tetkiklerin kapsamı işin niteliğine göre farklılaşabilir.
Tetkik aşamasından sonra sonuçların ilgili uzmanlık alanları tarafından değerlendirilmesi ve raporlanması söz konusudur. Hizmet sayfasında PA akciğer grafilerinin radyoloji doktoru, odyometri sonuçlarının KBB uzmanı, göz muayenesi sonuçlarının Göz Hastalıkları Uzmanı ve solunum fonksiyon testi sonuçlarının Göğüs Hastalıkları Uzmanı tarafından değerlendirildiği açıklanmaktadır. Kan tetkikleri ile portör muayenesinde ise laboratuvara ulaştırılan numunelerin çalışma sonrasında Mikrobiyoloji Uzmanı tarafından değerlendirilip raporlandığı belirtilmektedir.
İşe giriş tetkikleri nasıl belirlenir?
Sağlık değerlendirmesinin önemli noktalarından biri, yapılacak kontrollerin işin niteliği dikkate alınarak belirlenmesidir. Bu yaklaşım, her başvuruda aynı işlemlerin otomatik olarak uygulanması yerine gerekli muayene ve tetkiklerin çalışma koşullarına göre değerlendirilmesi anlamına gelir.
Orhan OSGB hizmet sayfasında bu duruma örnek olarak gürültülü ortamda çalışacak bir kişi için işitme testi verilmektedir. Solunum fonksiyon testi de sayfada yer alan tetkik başlıklarından biridir. Dolayısıyla tetkik listesini yalnızca genel bir kontrol paketi olarak değerlendirmek yerine yapılacak işle ilişkili sağlık gözetiminin bir parçası olarak ele almak gerekir.
Hizmet kapsamında hangi tetkikler bulunur?
Orhan OSGB’nin hizmet sayfasında açıklanan başlıca işlemler ve bunların değerlendirme biçimleri aşağıdaki tabloda özetlenebilir. Tablo, her çalışana bütün işlemlerin zorunlu olarak uygulanacağı anlamına gelmez. Gerekli tetkikler yapılacak işin niteliğine göre belirlenir.
| Tetkik veya muayene | Hizmet sayfasında belirtilen uygulama | Değerlendirme ve raporlama |
|---|---|---|
| PA akciğer grafisi | Dijital röntgen cihazıyla çekim | Radyoloji doktoru tarafından değerlendirme ve raporlama |
| Odyometri | Kemik yolu ve hava yolu ölçümlerinin yapılabildiği işitme testi | KBB uzmanı tarafından değerlendirme ve raporlama |
| Göz muayenesi | Görme durumunun ve renk ayrımının kontrolü | Göz Hastalıkları Uzmanı tarafından değerlendirme ve raporlama |
| Solunum fonksiyon testi | Solunum fonksiyon testi cihazıyla uygulama | Göğüs Hastalıkları Uzmanı tarafından değerlendirme ve raporlama |
| Kan tetkikleri | İstenen tetkikler için numune alınması ve laboratuvara transferi | Çalışma sonucunda Mikrobiyoloji Uzmanı tarafından değerlendirme ve raporlama |
| Portör muayenesi | Numune alınması ve uygun koşullarda laboratuvara transferi | Ekimi yapılan numunelerin Mikrobiyoloji Uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve raporlanması |
Tetkiklerden sonra ne olur?
Testin yapılması ile süreç tamamlanmış sayılmaz. Tetkik sonuçlarının değerlendirilmesi ve raporlanması sonraki aşamayı oluşturur. Orhan OSGB, merkezinde gerçekleştirilen ilgili işlemlerin sonuçlarının E-Nabız sistemine işlendiğini belirtmektedir. Bu uygulama PA akciğer grafisi, odyometri, göz muayenesi, solunum fonksiyon testi, kan tetkikleri ve portör muayenesi açıklamalarında ayrı ayrı yer almaktadır.
Hizmet sayfasında işe girişte ihtiyaç duyulan tetkiklerin Maltepe’deki merkezde aynı gün içinde yaptırılabildiği ifade edilmektedir. Bununla birlikte portör muayenesi bu zamanlama açısından farklıdır. Ekimi yapılan numunelerin üç gün sonra değerlendirilip raporlandığı açıkça belirtilmektedir. Bu ayrım, tetkiklerin uygulanma süresi ile sonuçların hazır hale gelme süresinin her işlemde aynı olmayabileceğini gösterir.
Sağlık raporu yalnızca tetkik sonuçlarından mı oluşur?
Hayır. Hizmet sayfasındaki süreç açıklaması, sağlık raporu alınmasını yalnızca cihazla yapılan testlerin tamamlanmasına indirgememektedir. Çalışanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi için gerekli muayene ve tetkiklerin yapılması, sonuçların değerlendirilmesi ve raporlama sürecinin yürütülmesi birlikte ele alınmaktadır.
Bu noktada tetkik sonucu ile işe uygunluk değerlendirmesini birbirinden ayırmak önemlidir. Bir laboratuvar sonucu, işitme testi veya akciğer grafisi tek başına bütün sağlık değerlendirmesinin yerine geçmez. Hangi kontrollerin gerekli olduğu ve elde edilen sonuçların nasıl değerlendirileceği yapılacak işin niteliğiyle birlikte ele alınır.
Testlerde hangi cihazlar kullanılır?
Orhan OSGB’nin açıklamasına göre PA akciğer grafisi DR sistem röntgen cihazında çekilmektedir. Odyometri işlemlerinde kemik yolu ve hava yolu ölçümlerinin gerçekleştirilebildiği odyometri cihazı kullanılmaktadır. Göz değerlendirmesinde otorefraktometre, solunum fonksiyon testinde ise bu amaç için kullanılan test cihazı yer almaktadır. Hizmet sayfasında söz konusu cihazların kalibrasyonlarının düzenli olarak yapıldığı belirtilmektedir.
Kan tetkikleri ve portör muayenesinde süreç cihaz ölçümünden farklı ilerler. Sağlık personeli tarafından alınan numuneler uygun koşullarda laboratuvara transfer edilir ve ilgili laboratuvar çalışmasının ardından değerlendirme gerçekleştirilir. Böylece hizmet kapsamındaki tetkiklerin uygulama biçiminin teste göre değişebildiği görülür.
İşe başlamadan önce neden işin niteliği dikkate alınır?
Çalışma ortamları ve görevler aynı sağlık gereksinimlerine sahip değildir. Bu nedenle hizmet sayfasında da gerekli muayene ve tetkiklerin çalışanın yapacağı işin niteliğine göre değişebileceği özellikle belirtilmektedir. Bu yaklaşım, tetkik seçiminin rastgele veya yalnızca standart bir liste üzerinden yapılmaması gerektiğini ortaya koyar.
İşe giriş aşamasında çalışan açısından önemli olan nokta, istenen tetkiklerin tamamlanması kadar sonuçların uygun uzmanlık alanlarında değerlendirilmesidir. İşveren açısından ise süreç, çalışanların sağlık gözetiminin işe başlamadan önce düzenli biçimde yürütülmesine yardımcı olan bir değerlendirme mekanizmasıdır.
Süreç planlanırken nelere dikkat edilmeli?
Başvuru öncesinde yapılacak işin ve gerekli sağlık kontrollerinin netleştirilmesi sürecin doğru planlanmasına yardımcı olur. Özellikle farklı tetkiklerin değerlendirme yöntemleri ve sonuçlanma süreleri aynı olmayabilir. Orhan OSGB’nin verdiği bilgilerde merkezdeki işe giriş tetkiklerinin aynı gün gerçekleştirilebildiği, ancak portör muayenesindeki ekim sonuçlarının üç gün sonra raporlandığı belirtilmektedir.
Bu nedenle sağlık değerlendirmesini yalnızca raporun teslim alınacağı son aşama üzerinden düşünmemek gerekir. Başvuru, işe göre gerekli kontrollerin belirlenmesi, tetkiklerin uygulanması, uzman değerlendirmeleri ve raporlama birbirini tamamlayan aşamalardır. Böyle bir süreç yaklaşımı, sağlık raporunun arkasındaki muayene ve tetkiklerin hangi amaçla yürütüldüğünün daha açık anlaşılmasını sağlar.
