Bir marka araştırmasında aranan kelimenin aynısının görünmemesi, o işaretin doğrudan tescile uygun olduğu anlamına gelmez. Marka hukukunda değerlendirme yalnızca harflerin birebir eşleşmesine dayanmaz. İşaretlerin nasıl okunduğu, ne anlama geldiği, nasıl göründüğü ve hangi mal veya hizmetler için kullanılacağı birlikte önem taşır. Bu nedenle sorgu sonucu bir başlangıç verisi olarak okunmalı, kesin bir tescil kararı gibi yorumlanmamalıdır.
Özellikle başvuru öncesinde Bursa marka tescil sorgulama yapılırken arama ekranındaki kayıt listesinin ne söylediği kadar neyi tek başına söylemediğini de bilmek gerekir. Birebir aynı sonuç çıkmaması olumlu bir ilk işaret olabilir ancak benzer markalar ve ilgili mal veya hizmetler ayrıca değerlendirilmeden sağlıklı bir risk okuması yapılamaz.
Birebir eşleşme neden tek başına yeterli değildir?
Marka sorgulama ekranında aynı kelimenin bulunup bulunmadığını kontrol etmek yararlıdır fakat bu kontrol değerlendirmeyi tamamlamaz. Örneğin bir kelime farklı yazıldığı halde aynı veya çok yakın okunabilir. Bir harfin eklenmesi, çıkarılması ya da değiştirilmesi de her zaman markaları birbirinden yeterince uzaklaştırmaz. Tüketicinin iki işareti aynı ticari kaynağa bağlama ihtimali varsa benzerlik incelemesi daha geniş yapılır.
Aynı durum anlam bakımından da geçerlidir. Yazılışları tamamen farklı iki işaret birbirine yakın bir kavramı çağrıştırabilir. Logo veya şekil unsuru bulunan başvurularda ise kelime dışındaki görsel yapı da önem kazanabilir. Bu yüzden “aynısı yok” sonucu ile “benzeri yok” sonucu aynı şey değildir.
Sorgu sonucunda hangi benzerlik türlerine bakılır?
| İnceleme alanı | Temel soru | Neden önemlidir? |
| Birebir benzerlik | Aynı işaret sicilde bulunuyor mu? | Doğrudan çakışma ihtimalini gösteren ilk kontroldür. |
| İşitsel benzerlik | Farklı yazılsa da benzer mi okunuyor? | Tüketicinin markaları ses üzerinden karıştırma ihtimali olabilir. |
| Anlamsal benzerlik | İşaretler aynı veya yakın kavramı mı ifade ediyor? | Farklı kelimeler benzer bir zihinsel çağrışım yaratabilir. |
| Görsel benzerlik | Genel görünüm birbirine yaklaşıyor mu? | Logo ve şekil unsurları markaların genel izlenimini etkileyebilir. |
| Mal ve hizmet ilişkisi | Markalar aynı veya benzer alanları mı kapsıyor? | İşaret benzerliğinin hukuki önemini faaliyet alanıyla birlikte değerlendirmek gerekir. |
Bir harf farkı markaları ayırmaya yeter mi?
Her durumda değil. Tek harflik değişiklik bazen belirgin bir farklılık yaratabilirken bazen telaffuzu ve genel izlenimi neredeyse hiç değiştirmeyebilir. Değerlendirme sadece karakter sayısına bakılarak yapılamaz. Kelimenin uzunluğu, değişen harfin konumu, baskın heceler, okunuş biçimi ve bütün olarak bıraktığı izlenim önem taşıyabilir.
Bu nedenle bir sorguda yakın yazımlı kayıt görülmesi otomatik olarak başvurunun reddedileceği anlamına gelmediği gibi hiç yakın kayıt görülmemesi de tescilin kesinleşeceğini göstermez. Ön araştırmanın amacı, başvuru yapılmadan önce görülebilen riskleri ayırmak ve hangi noktaların daha dikkatli incelenmesi gerektiğini belirlemektir.
Aynı anlama gelen markalar neden ayrıca incelenir?
Markalar yalnızca yazı biçimleriyle algılanmaz. Tüketici bir işareti anlamı üzerinden de hatırlayabilir. Bu nedenle eş anlamlı veya aynı kavrama yönelen ifadeler bazı durumlarda karşılaştırmanın parçası olabilir. Ancak anlamsal yakınlık tek başına her dosyada aynı sonucu doğurmaz. İşaretlerin bütünü ve ilgili mal veya hizmetlerin ilişkisi birlikte ele alınır.
Benzer şekilde yabancı dildeki bir kelime ile Türkçe karşılığı arasında bağ kurulup kurulmayacağı da otomatik bir kuralla çözülemez. Hedef tüketici kitlesinin işareti nasıl algılayacağı ve markaların bütünsel izlenimi somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Faaliyet alanı sorgu sonucunu nasıl değiştirir?
Marka araştırmasında yalnızca isim değil, başvurunun kapsayacağı mal ve hizmetler de önemlidir. Aynı veya benzer işaretlerin farklı faaliyet alanlarında bulunması her durumda aynı risk düzeyini oluşturmaz. Buna karşılık birbiriyle ilişkili mal veya hizmetlerde kullanılan yakın işaretler karıştırılma ihtimali bakımından daha dikkatli incelenebilir.
Bu nedenle Marka tescil başvurusu hazırlanırken sınıf seçimi yalnızca idari bir kutucuk seçimi olarak görülmemelidir. Faaliyetin doğru tanımlanması, araştırmada karşılaşılan önceki kayıtların hangi alanları kapsadığının anlaşılması ve işaret benzerliğiyle birlikte okunması gerekir.
Ön araştırma sonucu nasıl yorumlanmalıdır?
Mia Marka & Patent’in marka sorgulama sayfasında da ön araştırmanın TÜRKPATENT sicilindeki kayıtlar ve başvurulmak istenen sınıflar üzerinden yapıldığı, benzerliğin yalnızca birebir eşleşmeyle sınırlı olmadığı açıklanır. Aynı okunan, aynı anlama gelen, bir harf farkıyla ayrılan veya görsel olarak yakın işaretler de değerlendirmeye dahil olabilir. Bununla birlikte ön araştırma, Kurumun ileride vereceği kararın veya üçüncü kişilerin olası itirazlarının yerine geçmez.
Mia Marka & Patent, Bursa Nilüfer’deki Mia Hukuk & Danışmanlık bürosunun marka, patent ve tasarım birimidir. Marka işlemleri avukat ve TÜRKPATENT Resmî Marka Vekili Av. Meryem Ayık Usta tarafından yürütülür. Bu çerçevede sorgu çıktısının amacı “tescil olur” ya da “tescil olmaz” şeklinde kesin hüküm vermek değil, başvuru öncesinde görülebilen benzerlikleri ve sınıf ilişkilerini hukuki değerlendirmeye konu etmektir.
Birebir kayıt yoksa sonraki adım ne olmalıdır?
En sağlıklı yaklaşım, sorgu ekranında sonuç bulunmamasını araştırmanın sonu olarak değil ilk aşaması olarak görmektir. Yakın yazımlar, benzer telaffuzlar, anlam ilişkileri, görsel unsurlar ve ilgili mal veya hizmetler birlikte değerlendirildikten sonra başvurunun taşıdığı risk daha anlamlı biçimde görülebilir. Böyle bir inceleme, başvuru sahibinin markasını ve kapsamını daha bilinçli biçimde planlamasına yardımcı olur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut bir marka başvurusu veya uyuşmazlık bakımından hukuki görüş niteliğinde değildir.
